Płynące wieżowce

W czym leży fenomenalność niektórych filmów? To, że mimo upływu lat z chęcią się do nich wraca? Według mnie są trzy takie chwyty. Charyzmatyczny, intrygujący bohater, oryginalna, nietuzinkowa historia lub po prostu niekonwencjonalny, kompletnie nowatorski sposób odgrzania tego, co stare. W momencie, gdy filmowemu twórcy uda się połączyć razem te elementy, powstaje dzieło rewelacyjne, uniwersalne, ponadczasowe - klasyk. A co z obrazami mniej ambitnymi, których fala nas zalewa? One zazwyczaj posiadają tylko jeden element, który gwarantuje im popularność. Będąc niedawno w kinie na najnowszym filmie Tomasza Wasilewskiego, próbowałam odnaleźć ten chwyt i zrozumieć dlaczego krytycy i ludzie kina zachwycają się Płynącymi Wieżowcami. Ja nie potrafię, być może dlatego, że film za bardzo przywodzi mi na myśl niemiecką Siłę Przyciągania, która w zestawieniu z polską produkcją, moim zdaniem wygrywa. Nie lubię kopi, a takie właśnie miałam cały czas wrażenie, oglądając ten film.

Nie wiem, co się zmieniło: czy stałam się bardziej wysublimowanym widzem „filmów gejowskich” i oczekuję czegoś więcej, niż  mdłego romansu, czy dopadła mnie znieczulica, bo nie potrafię zauważyć tych „kipiących emocji” (cytując „Polskę The Times”), a może po prostu nie zrozumiałam tego filmu? Historia mnie nie uwiodła, aktorzy nie przekonali, a montaż nie zaciekawił. W pewnym momencie nawet, po raz pierwszy od bardzo długiego czasu, chciałam by film się wreszcie skończył. Historia Kuby, Sylwii i Michała, którą przedstawia nam reżyser, ma sprawiać pozory wyjątkowej, jednak we współczesnej rzeczywistości taka nie jest, a w nasze ręce trafia coraz więcej podobnych filmów z tego nurtu. Mamy parę zakochanych w sobie ludzi (przynajmniej na początku tak nam się wydaje), która wiąże ze sobą wspólną przyszłość. Sylwia kocha Kubę, jednak czy on czuje to samo? Niekoniecznie. Sielankę przerywa pojawienie się Michała oraz wątpliwości, które dopadają Kubę. Znów mamy kwestię szczęścia człowieka i odnalezienia siebie w otaczającym świecie. Na dodatek Wasilewski dorzuca do tego dziecko, kwestię odpowiedzialności Kuby, presje rodzinną i przemoc, ofiarą której pada Michał. Jak wypada całość? Tak jak wspomniałam, da się świetnie odgrzać temat powielany tysiąc razy, więc tym bardziej stosunkowo świeżą historię. Jednak reżyser nie wkłada wysiłku by wyróżnić czymś swój film, a tworzy z niego niemalże polską wersję filmu Lacanta.

Teraz kilka podobieństw Płynących Wieżowców do Siły Przyciągania. Przede wszystkim jest to historia - młoda para, w życiu której pojawia się nagle ktoś trzeci. Główny bohater z tego, co pokazuje nam kamera jest heteroseksualny, a momentami wstydzi się tego, że mogłoby być inaczej (scena bójki z chuliganem). Natura i popęd jednak okazują się być silniejsze. Idąc dalej widzimy jego rozdarcie emocjonalne, reakcję dziewczyny, gdy domyśla się prawdy i nie może uwierzyć. Kolejnym podobieństwem są relacje bohatera z matką, z  którą mieszka i jej nastawienie do całej sprawy. Tak jak w Sile Przyciągania, rodzice usiłują wmówić bohaterowi nienormalność, w ogóle go nie rozumiejąc. By mieć chwilę spokoju, Kuba trenuje, biega (podobnie robił Mark). Gdy sytuacja jest napięta, całość pogarsza dodatkowo wiadomość o ciąży Sylwii (w Sile Przyciągania mamy ten motyw na samy początku). Koniec końców, zawsze jest ten sam dylemat: zachować się jak mężczyzna, wziąć pełną odpowiedzialność za swoje czyny i zrezygnować ze szczęścia? Decyzja wcale nie należy do najłatwiejszych i czas poświęcony na jej podjęcie zawsze skutkuje stratą. W przypadku obu filmów zachowanie bohatera sprawia, że traci to, o co był gotowy walczyć, a bliskie mu osoby stają się ofiarami przemocy na tle nietolerancji. Ale czy to oznacza, że się podda? O ile w Płynących Wieżowcach  mogłoby się wydawać, że bohater od początku filmu zatoczył koło i wrócił na to samo miejsce, o tyle w drugim filmie reżyser dokładnie nam tego nie zdradza, choć też widać kolistość w losach bohatera. Suma summarum obaj przechodzą wewnętrzną przemianę i dokonują wyboru.

Już nie chodzi tylko o fabułę, która moim zdaniem leży, tu nawet aktorzy wypadają przeciętnie i słabo. Obsadzenie Mateusza Banasiuka (Kuba) i Bartosza Gelnera (Michał) w głównych rolach nie było dobrym pomysłem. Nie czuje się chemii na ekranie, to chyba największy zarzut. Postacie stworzone przez nich nie przekonują, a sceny, które powinny wyzwalać większe emocje - nie robią tego. Mam wrażenie, że to głupi flirt, a nie miłość. Poczucie fałszu na ekranie jest tak duże, że w ostateczności cały film wydaje się być tylko wyreżyserowaną przygodą, niestety smutną. Podobnie jest z Martą Nieradkiewicz (Sylwia), która jest irytująco nijaka. Jedynym mocnym punktem tutaj jest dla mnie postać matki Kuby (Katarzyna Herman), która jest wyraźną indywidualistką, o własnych zasadach i przekonaniach, których nie pozwala sobie odebrać.

Płynące Wieżowce nie zachwycają, imponują czy powalają, mogę to spokojnie powiedzieć. Nie wiem czy to zignorowanie tematu wynika z faktu, że wątek homoseksualistów wciąż jest w naszym społeczeństwie odsuwany na bok, a jeśli już zostanie poruszony, to wyłącznie pobieżnie i szczątkowo. Wydaje mi się, że tak też postąpił Wasilewski realizując swój film. Jedyną opinią, z którą mogę się zgodzić jest stwierdzenie odnośnie głosu młodego pokolenia. Kino powinno być wizytówką ludzkości i Wasilewski to robi, akcentując jak ważna jest dla współczesnych potrzeba akceptacji społecznej, odnalezienia siebie, zrozumienia i tolerancji.

Trzymajcie się ciepło,

Passionflooower.

Co może być gorszego niż samotność?

Odpowiedź na to pytanie jest dla mnie tak oczywista, jak to, gdzie mieszkam. Nic, i choć staram się przyrównać wszystko, co znam do pustki, która zwie się samotność - nie znajduję kompletnie nic, co mogłoby się jej równać. Człowiek jest z natury istotą społeczną, potrzebującą do życia drugiego człowieka, prawie tak samo mocno, jak tlenu do oddychania. Walka z pierwotnością, naturą, wmawianie sobie, że jest inaczej - to zwyczajna strata czasu. „Nie śmierć rozdziela ludzi, lecz brak miłości”, powiedział Jim Morrison, wokalista kultowego The Doors. To tak oczywiste stwierdzenie, ale ilu z nas o tym pamięta? Odnalazłam te słowa zaraz, gdy wróciłam z pokazu najnowszego filmu Małgośki Szumowskiej (33 Sceny z życia), W Imię. Myślę, że one świetnie uzupełniają się z tym, o czym chcę dziś opowiedzieć.

W Imię rozpoczyna się na oko, od sceny tak normalnej i codziennej, że nie zapamiętałbym jej, gdyby nie jeden fakt. Przekleństwo za przekleństwem, wulgaryzm na wulgaryzmie, a na dokładkę dzieci. Szumowska na samym wstępie częstuje nas wiadrem zimnej wody i ogłasza, że nie porusza łatwego tematu, a tym samym, nie zamierza koloryzować. Pokazuje wyłącznie smutną prawdę. Od momentu, gdy tylko naszym oczom ukazuje się postać zarośniętego mężczyzny w dresie, uprawiającego aktywny jogging - wiemy, że nie będziemy mieć do czynienia ze zwyczajnym księdzem. Podobnym wyjątkiem jak kapelan, a jednocześnie pokrewną duszą, jest miejscowy „outsider”, Dynia (dla mnie wciąż będący zagadką tego filmu!). Z drugiej strony barykady, mamy zaś zdemoralizowanych chłopców, przebywających w ośrodku dla młodzieży niedostosowanej społecznie, zorganizowanym przez księdza Adama. Jednak to tylko część tego specyficznego otoczenia. Czy cokolwiek będzie tu zwyczajne, chciałoby się zapytać. Tak, mentalność wiejskiej społeczności, która od wieków jest taka sama: nie tolerujemy inności. Jak więc w takim otoczeniu mają odnaleźć się: poszukujący outsider, samotna kobieta, kapłan, który przed problemami uciekł w stan duchowny i zagubieni chłopcy?

Przyglądając się temu obrazowi, nie możemy zatrzymać się na temacie, który zdecydowała się poruszyć Małgośka, a mianowicie homoseksualności, lecz musimy iść trochę dalej. Owszem, film może wzbudzić oburzenie, ale nie to było zamysłem. Mamy dostrzec coś innego. Rozdartego i przerażająco smutnego człowieka ( dobrze ukazuje to scena rozmowy Adama z siostrą, przez Skype’a), księdza, który jest pod podwójną presją. Z jednej strony mamy hermetyczne, wiejskie środowisko, niszczące wszystko, co inne. Z drugiej, sutannę kapłana narzucającą tylko jedną miłość - do Boga. Jako bonus, kapelan dostaje jeszcze niewyobrażalną samotność, która go łamie. W momencie, gdy pragnie jedynie bliskości drugiego człowieka - czasem wystarczy po prostu dla kogoś być, dopadają go ludzkie potrzeby i słabości (imię bohatera - Adam, czy nie ma nam już czegoś sugerować?). Dla wszystkich, którzy po obejrzeniu filmu nie zrozumieją tego, mówię: do cholery, jesteśmy tylko ludźmi!

Film został nagrodzony m.in. na Festiwalu Filmowym Mix Milano w Mediolanie.

Nie wiem czy byłabym sobą, gdybym nie pochwaliła gry aktorskiej. Na samym wstępie powiem, że rozpiera mnie duma, że mamy tak zdolne pokolenie młodych aktorów - patrzę tu na Mateusza Kościukiewicza i Tomka Schuchardta, którzy czarują mnie na ekranie już po raz kolejny! Do dziś analizuję jeszcze postać Dyni, w którego wcielił się Kościukiewicz, stwarzając mu zupełnie niepowtarzalny i własny świat. Świat do którego ciężko jest nam dotrzeć, tak samo jak zrozumieć. Tomek ( absolwent mojego liceum i w dodatku, mogę to chyba powiedzieć, znajomy Verony!) zaś prezentuje nam postać Blondi, chłopca, którego niebezpiecznie opętany wzrok sprawia, że momentami bałam się. Jednak przede wszystkim na oklaski zasługuje Andrzej Chyra, który wcielił się w postać księdza Adama. Nadając mu wiele ludzkich, grzesznych cech, kreuje tą unikatową postać w sposób, który ciekawi, pociąga za sobą, zastanawia, w końcu sprawia, że zaczynamy rozumieć.

Małgosia Szumowska z Andrzejem i Mateuszem.

W Imię to film, który nie pozostawia nas z oczywistym zakończeniem, jak jest to na przykład, w przypadku komedii. Małgosia urywa w takim momencie, że zostawia nam pole do interpretacji i wykreowania własnego zakończenia historii. Nie ogranicza nas i nie prowadzi na łatwiznę, ale zmusza do zastanowienia się, przyjścia do domu i porozmawiania o filmie, bo jest o czym. Świat przedstawiony, bohaterowie i ich słabości, kłopoty, realia życia na prowincji - to tylko barwne tło dla tego, co kryje się głębiej. Co takiego? Samotność pisana przez duże „s”. Czasem warto odwrócić wzrok od tego, co przyciąga masę i spojrzeć tam, gdzie nie patrzy nikt.

Post o najlepszych płytach ubiegłego roku tworzy się, ale ten film wpadł tak nagle i musiałam spisać odczucia. Jest bardzo dobry i zasługuję na trochę uwagi.

(P.s. Dla tych, którzy twierdzą, że polska kinematografia nie ma nic dobrego do zaoferowania. Ma.)

Trzymajcie się ciepło.

Passionflooower

„Pierdolisz się, czy trzeba z Tobą chodzić?”

Nie, nie, to nic z tych rzeczy, powiem na początku. Tytuł tego wpisu stanowi wypowiedź jednego z głównych bohaterów filmu, o którym chcę Wam dziś opowiedzieć. Teraz pozwolę sobie zacytować dobre wyjaśnienie tych słów, na które natknęłam się w sieci:

„ Tekst ten dobrze oddaje “brud” bohaterów tego obrazu, tak jak i ohydę roboty, którą wykonują faceci pracujący w drogówce.

Oddaje w pełni świat, o którym opowiada. A nie jest to świat ani taki, który się “lubi”, ani taki o którym człowiek mógłby powiedzieć, że przyjemnie jest mu w nim żyć. Ale za to jest PRAWDZIWY.”

(źródło: projektmatka.com)

Wojciech Smarzowski po raz kolejny, skutecznie i mocno prowokuje, zaskakuje, pokazuje nam to, czego nie chcemy głośno powiedzieć. Zostawia w oszołomieniu. „Wesele”, „Dom Zły”, „Róża” a teraz „Drogówka” to jak najbardziej kino kontrowersyjne, czyli to, czego Wojtek nigdy nie ma dość. Ostentacyjny, bulwersujący, jakże realistycznie prawdziwy. Zabawny – śmiejemy się, ale naprawdę jest to śmiech przez łzy, nad tym, co dzieje się w ukochanej Polsce.

Obraz świata jaki wyłania się z „Drogówki” nie pozostawia złudzeń. Wszystko jest na sprzedaż, świętości zostały brutalnie zdeptane, a wartości przepadły razem z policyjnym honorem. Korupcja. Łapówkarstwo. Kradzieże. Afery. Finansowe przekręty. Gwałty. Sutenerstwo. Smarzowski bez skrupułów odziera z nadziei. Zmierzamy do samozagłady, a ta z kolei jest nieunikniona.

„Drogówka” jest brutalna i to uderza najbardziej. „Zwierzęce” zachowania, mnożące się chamstwo, wulgaryzmy, będące najskuteczniejszą formą komunikacji międzyludzkiej i sytuacje uderzające prawie tak samo mocno, jak piłeczka kauczukowa – za pomocą tych zabiegów kreowany jest świat w jakim przyszło nam żyć. Na nasze nieszczęście.

Moment czasowy jaki został uchwycony w filmie odnosi się do sytuacji sprzed kilku lat wstecz, kiedy korupcja zbierała obfite żniwo wśród polskich organów władzy, na wszystkich jej szczeblach. I mimo, że obecnie jest trochę lepiej, to reżyser porusza wciąż frapujące tematy. Nadal żywe.

Podobnie jak w „Domie Złym”, tak samo w „Drogówce”, Smarzowski kończy z impetem, pokazując triumf sił ciemności, których jeden człowiek nie jest w stanie pokonać. Potrzebna jest bowiem mobilizacja całego społeczeństwa, a my nie jesteśmy jeszcze na to gotowi (czy kiedyś w ogóle będziemy?).

Sierżant Petrycki (Arkadiusz Jakubik) w scenie z tytułu 

Dla mnie ten film to zdecydowanie duże zaskoczenie i odkrycie. Na długo też zostanie mi w pamięci. Lubię takiego Smarzowskiego. Takiego chcę go oglądać. Prowokującego prawdą. Brutalnie obśmiewającego zdegenerowany organ państwowy. Wytykającego wady. Obsesyjnie rzeczywistego. Wśród zalet mogę wymienić montaż, który poprzez wstawki ujęć z amatorskich kamer jeszcze bardziej ciekawi i wciąga do fabuły. Na duży plus ode mnie, zasługuje również obsada filmu. Marian Dziędziel, Marcin Dorociński, Iza Kuna, Eryk Lubos, aż w końcu Bartłomiej Topa i Arkadiusz Jakubik, którzy podźwignęli ten film doskonale, a postać sierżanta Petryckiego (lowelasa), utkwi nie jednemu w pamięci. Tym sposobem moja nadzieja została „odżywiona”. Mamy jeszcze pokolenie zdolnych aktorów!

Na koniec jeszcze jedno… polskie dramaty żyją i mają się, o dziwo coraz lepiej. Pamiętajcie o tym wybierając się przy okazji do kina....

Ktoś był, widział? Ma inne zdanie? Chętnie wysłucham i przeczytam.

Trzymajcie się i do następnego!

Mary